Görüş Bildir

Tavan Arası

Aşçı Dede’nin Hatıraları

Bazı eserler vardır, tadımlıktır. Kısa ve özdür yani. Her zaman yeniden okunmak, daima istifade edilmek üzere yazılmıştır. Bazı eserler de deniz gibidir. İçine girdiğinizde uzun bir yolculuğa çıkarırlar. Mesela İhyâu Ulûmi’d-Dîn böyle bir eserdir. Evliya Çelebi’nin meşhur Seyahatnâme’si böyledir. Hüseyin Vassaf’ın adı üstünde Sefîne-i Evliyâ’sı, yani “Velîler Gemisi” böyledir. Sizi nice enginlerde dolaştırır, nice limanlara uğratır. Böyle eserlerden biri de, daha ziyade Aşçı Dede lakabıyla bilinen İbrahim Halil Dede’nin hatıralarını ihtiva eden Tercüme-i Ahvâl-i Aşçı Dede adlı dört ciltlik muhteşem hatırattır.

19. asır Osmanlı’sında İstanbul’dan Erzurum’a, Erzincan’dan Şam’a, oradan da Edirne’ye geniş bir vatan coğrafyasında yaptığı yolculukların hikâyesini anlatmış Aşçı Dede. Kitapta sadece uğradığı beldelerin, şehirlerin ahvalini anlatmıyor; bir sûfi olması hasebiyle buralardaki tekke hayatından, devrin şöhretli pîrlerinden, müridândan da haberler veriyor. Bütün bu anlatımlar da esere seyahatnâme hüviyeti kazandırıyor. O kadar ki, Aşçı Dede’nin hatırat kitabı Evliya Çelebî’nin Seyahatnâme’sine benzetilmiş.

...

Yazının devamı Semerkand Dergisi Ocak 2019 sayısında.




Semerkand Dergi Logo